Суханвари

Меъёри хурок дар санъати сухангуён

  Онҳое, ки ба санъати суханварӣ меҳру муҳаббат доранд, бояд меъёри хурдани хурокро қатъӣ риоя намоянд. Ба ҳеч кас пушида нест, ки хурдани ғизои барзиёд ва бемаврид зиён дорад, бахусус, ашхосе, ки ба илму маърифат таваҷҷуҳи бештаре дошта, барои ҳифзи сабақи лозима камар бастаанд. Хурок барои дарки маънӣ, бахотироварӣ, неруи босира ва хотира таъсири манфӣ мерасонад. Махсусан, барои шахсоне, ки... »

Навъҳои сухан

  Суханронӣ ҳануз дар Юнони қадим бештар ҷанбаи сиёсӣ, низомӣ, панд ва андарз, равиши доварӣ ва умури ҳунарӣ доштааст. Пас аз зуҳур ва густариши дини мубини ислом дар кишвари Шарқ ойини мубоҳиса кам- кам байни толибони улуми динӣ ривоҷ меёбад ва ҳама !. Баҳоим — ҳайвонот. аз он пайравӣ мекунанд ва аз ин равиш аксар бархурдор мешаванд. Яке аз навъҳои сухан мубоҳиса аст. Мубоҳиса маъмулан... »

Навъҳои машқ барои суханронӣ

  Пешрафти комил ва ҳамаҷониба дар пешбурди амри суханварӣ (илова бар истеъдоди фитрӣ ва алоқа, завқи ботинӣ) бар машқи муназзам пешкору устувор аст. Ҳар гоҳ шуре дар сар ва шавқе дар дил барои бозгу кардани нуҳуфтаҳои қалбӣ ҳис кардем ва вақте тасмим гирифтем, ки худро барои пушидани либос иршод ва роҳбарӣ, таълим ва тарбия омода кунем бояд: 1. Нахуст, дар ҷаласаҳои суханварӣ ширкат кард ва ... »

Каломи зебо саиқали дилҳост

  Дил ҳам монанди фикр бояд хеле чизҳоро бидонад ва эҳсос намояд, лоақал бояд бидонад, ки дилхоҳаш чист ва дустдораш кист. Зиндагӣ кардан бо мардум ва бо онон сухан гуфтан. Лозимтараш ин аст, ки суханони онҳоро бифаҳмем ва бикушем, ки ба ҳоли онҳо ошноӣ пайдо кунем. Агар нафаҳмем, ки касе ранҷе дорад, агар ба хушии дигарон беэътино бошем ва агар хосияти одамии ҳамкасбони худро аз ёд бибарем, ... »

Таваҷҷуҳ ба лавозими суханварӣ ва  шароити бархурдорӣ аз онҳо

  Омили асили сухан шахсияти сухангуй аст. Табиатан одамӣ подшоҳи кишвари нафс, бинишу дониш, басират, шахсияти инсониро дорост, аммо дар ҳақиқат, суханвар бо маънавият, лавозими моддии ҳар ду ниёзманд аст. Бештар иттифоқ меафтад зоҳир ва рафтору нигоҳ қарор гирифтани суханвар (нотиқ) пушти минбар таъсири матлубе ба шунавандагон боқӣ мегузорад. Пеш аз оғоз ба суханронӣ рад ё мақбул қарор гири... »

Дониши лозима барои суханвари

Ру овардан ба суйи дониш ва биниш, ҳосили таҷрибаҳо ва нақши фикрро дар қолабе рехтан, шунавандагонро таҳти нуфуз қарор додан аст. Барои муваффақ гардидан дар ин амали воло бояд аз бисёр донишҳо, кайфияти руҳӣ мадад бигирем, то гуфторамон ҷолибу муассир бошад. Ба ҳамин ҷиҳат суханвар бояд бо улуми маъмулии замон ва бо он чи дар таъсири калом нақши муҳимме ифода мекунанд, ошно ва дар аксари онҳо со... »

Тамсилу ҳикоёт дар суханварй

  Масал яке аз рукнҳои муфиду дилписанди маъонӣ ва баён ба шумор аст. Ибни Муқаффаъ мегуяд: «Агар сухан ба сурати масал гуфта шавад, таъсири мусбат бисёр дораду шояд исботи мақсуд бо тамсил, ки хушоянду ширин аст, беҳтар битавонад шунавандаро қаноатманд ва тарғиб намоянд». Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ , ки аз мутафаккирони бузурги ҷаҳон ва дорои амиқтарин андешаҳои башарӣ дар тамоми қарнҳост, ма... »

Асрори суханронӣ ва хусусиятҳои  хоси он

  Ҳар кӣ дасташ бар забон сабқат кунад, мард аст, мард, В-арна ҳар ноқис ҷавонмард аст, дар майдони лоф. Соиби Табрезӣ Яке аз омилҳои асосии суханронии хубу гуворо «майл доштан ба суханронӣ ва хуб ҳарф задан аст». Ин саньат низ василаи бештар омухтан ва майлу рағбат доштан ба каломи бадеист. Бинобар ин, агар бо майл ва рағбати том барои омухтани ҳунари волои суханронӣ кушиш намоед, ягон монеа... »

Дар одоби сухан гуфтан

  Бидон, ки шарафи одамӣ ба нутқ аст ва ҳар кӣ дар нутқ одоб риоят накунад, аз ин шараф бебаҳра бошад. Барои ин нутқ басавоб (сухани рост) бояд ва илло хомушӣ беҳ аз он бувад, чунонки Шайх Саъдӣ фармуда: Баҳоим хомушанду гуё башар, Забон баста беҳтар, ки гуё ба шар. Ва дар сухан гуфтан чандин одоб аст, ки шайху ғолибро риоят бояд кард ва чандин адаби дигар аст, ки нозилон (шахси то мартабаи ш... »

Боэътимод суханронӣ кунед ва нутқи  худро тайёр намоед!

  Муҳимтарин нуктаи ҳунари сухандонӣ он аст, ки бояд қабл аз шуруъ ба суханронӣ, он чи ҳарфи гуфтанӣ ҳаст, бояд комилан тайёр карда шуда бошад ва нотиқ хуб бидонад, ки чӣ мехоҳад бигуяд ва чӣ муддао дорад. Шахсе, ки ба паси мизи суханронӣ меравад, ин дастурро бояд комилан иҷро карда бошад. Он гоҳ нутқаш тадриҷан хубу гуё хоҳад шуд. Дарвоқеъ, агар гуфтор хуб тайёр карда шуда бошад, мутмаин бош... »