Типология

Типологияи қабати луғавии забонҳо

Нақшаи мавзӯъ: 1.Аломатҳое, ки барои типологияи қабати луғавии забонҳо муҳим мебошанд. 2.Ҳаҷми фонди асосии луғавӣ 1.Аломатҳое, ки барои типологияи қабати луғавии забонҳо муҳим мебошанд. Типологияи қабати луғавии забонҳо дар муқоиса бо типологияи дигар қабатҳои сохтори забон соҳаи нисбатан нави типологияи забоншиносӣ ба шумор меравад ва дар охирҳои солҳои 50-уми асри XX ба вуҷуд омадааст. Барои ба... »

Тағйироти таърихии навъи морфологии забонҳо

Нақшаи мавзӯъ: 1.Ақидаи забоншиносони асри XIX дар бораи инкишофи пайдарҳамии забонҳо 2. Ақидаи забоншиносони муосир дар бораи тағйир ёфтани навъи морфологии забонҳо 1.Ақидаи забоншиносони асри XIX дар бораи инкишофи пайдарҳамии забонҳо Ҳанӯз дар асри XIX дар забоншиносӣ чунин ақидае ба вуҷуд омад, ки мувофиқи он забонҳо гӯё хусусияти худро тағйир дода, аз як намуд ба намуди дигар мегузаранд. Дар ... »

Типология аз рӯи маъно ва ифодаи он

Нақшаи мавзӯъ: 1.Шарҳи мафҳуми “воҳиди асосии забонӣ” 2.Таснифоти маъноҳои забонӣ 1.Шарҳи мафҳуми “воҳиди асосии забонӣ” Маънои асосии забонӣ, ки муносибати маъно ва ифодаро нишон медиҳад, воҳиди асосии забонӣ ба шумор меравад. Воҳиди аз ҳама хурдтарини маънодори забон морфема мебошад. воҳиди мазкур дар натиҷаи тақсимшавии синтагматикию семантикӣ ҳосил мешавад. Мисолҳо: хон- ам; гуфт- ам ва ғайра.... »

Типологияи воситаҳои калимасозӣ

Калимаҳои сохта дар ҳамаи забонҳо аз морфемаҳои зерин иборат аст: реша (R), ки маънои луғавиро ифода мекунад; пасванд (S), ки баъд аз реша мебиёяд ва ё пешванд (P), ки пеш аз реша мебиёяд. Дар забонҳои агглютинативӣ ва флективӣ реша метавонад ҳам пешванд ва ҳам пасвандро қабул кунад. Дар натиҷаи пайвастшавии реша ба аффиксҳои калимасоз лексема ба вуҷуд меояд. Барои муайян намудани типологияи калим... »

Типологияи калима ва таркиби морфологии он

Навъҳои калимаҳои (аз ҷиҳати таркиб) дар боло зикршуда хусусияти типологии худро на танҳо дар мавриди қабули морфемаҳои шаклсоз, балки ҳангоми қабули морфемаҳои калимасоз ҳам нигоҳ медоранд. Масалан, калимаи русии цвет- о- вод- ств-о калимаи мураккаб буда, аз ду реша (цвет, вод), морфемаи калимасози – ств ва морфемаи падежии –о иборат аст, ки се маънои грамматикӣ (ҷинсияти грамматикӣ, шумора ва па... »

Типологияи калима ва таркиби морфологии он

Навъҳои калимаҳои (аз ҷиҳати таркиб) дар боло зикршуда хусусияти типологии худро на танҳо дар мавриди қабули морфемаҳои шаклсоз, балки ҳангоми қабули морфемаҳои калимасоз ҳам нигоҳ медоранд. Масалан, калимаи русии цвет- о- вод- ств-о калимаи мураккаб буда, аз ду реша (цвет, вод), морфемаи калимасози – ств ва морфемаи падежии –о иборат аст, ки се маънои грамматикӣ (ҷинсияти грамматикӣ, шумора ва па... »

Типологияи қабати луғавии забонҳо

Нақшаи мавзӯъ: 1. Калима ҳамчун воҳиди асосии типологияи қабати луғавии забонҳо 2.Лексема ва фарқияти он аз калима 1. Калима ҳамчун воҳиди асосии типологияи қабати луғавии забонҳо Калима воҳиди асосии забон мебошад ва аз замонҳои қадим диққати забоншиносонро ба худ ҷалб кардааст. Назар ба воҳидҳои қабатҳои дигари сохтори забон калима метавонад дар таркибаш морфемаҳои гуногун: реша, асос, аффиксҳор... »

Типологияи қабати синтаксиси забонҳо. Типологияи ибора

Нақшаи мавзӯъ: 1.Мафҳуми қабати синтаксиси забонҳо 2. Хусусиятҳои типологияи ибора 3. Меъёрҳо барои муайян намудани навъи типологии ибора 1. Мафҳуми қабати синтаксиси забон Синтаксис яке аз бахшҳои забон буда, бо воҳидҳои нисбатан калони сохтори забон, яъне ибора ва ҷумла сарукор дорад. Ба ғайр аз воҳидҳои мазкур ба қабати синтаксиси забон воситаҳои алоқаи грамматикӣ (синтаксисӣ) ҳам дохил мешаван... »

Типологияи ҳиссаҳои нутқ

Нақшаи мавзӯъ: 1. Меъёрҳои типологӣ барои муқоисаи ҳиссаҳои нутқ. 2. Таркиби ҳиссаҳои нутқ дар базъе забонҳои сохтори морфологиашон гуногун. 1.Меъёрҳои типологӣ барои муқоисаи ҳиссаҳои нутқ Ҳиссаҳои нутқ гурӯҳи калони луғавие мебошанд, ки ҳамаи калимаҳои дар забон мавҷудбуда аз рӯи ду меъёри асосӣ- ифодаи маъно ва хусусиятҳои морфологӣ ба онҳо тақсим мешаванд. Барои он ки аломатҳои типологии якчан... »

Типологияи қабати морфологии забонҳо

Нақшаи мавзӯъ: 1. Мафҳуми қабати морфологии забон 2. Интихоби воҳидҳои зарурӣ барои муайян намудани типологияи морфологии забонҳо. 1.Мафҳуми қабати морфологии забон Дар ин бахши забон таркиби морфологии калима, калимасозӣ, воситаҳои ифодаи маъноҳои грамматикӣ ва таснифоти калимаҳо ба ҳиссаҳои нутқ баррасӣ мешаванд. Воҳиди асосии қабати морфологии забон ин морфема мебошад. Морфема ин хурдтарин воҳи... »